تعویض مفصل زانو، معجزهای از علم ارتوپدی و یکی از جراحیهای پیشرفته برای بازگرداندن حرکت و پایان دادن به دردهای زانو است. وقتی دیگر دارو و فیزیوتراپی فایدهای ندارد، جراحی تعویض مفصل میتواند مثل یک «شروع دوباره» عمل کند؛ جایی که مفصل فرسوده با یک مفصل مصنوعی جایگزین میشود تا دوباره بتوانید راحت بایستید، راه بروید و زندگی عادیتان را پس بگیرید.
اگر زانویتان مدام درد دارد و برایتان دردسرهای زیادی درست کرده، شاید وقت آن رسیده باشد که بدانید تعویض مفصل زانو دقیقاً چه معجزهای میتواند برایتان رقم بزند. در این مقاله قرار است همه چیز را درباره این جراحی بدانیم. با ما همراه باشید.
عمل تعویض مفصل زانو چیست؟
عمل تعویض مفصل زانو یا همان جراحی جایگزینی مفصل زانو، یکی از رایجترین و مؤثرترین روشهای درمانی برای افرادی است که به دلیل آرتروز، ساییدگی شدید مفصل یا آسیبهای طولانیمدت، از درد و محدودیت حرکتی در زانو رنج میبرند و درد زانو آنها محدود کرده است. در این جراحی، سطوح تخریب شده استخوان و غضروف از مفصل زانو برداشته شده و با قطعات مصنوعی از جنس فلز و پلاستیک پزشکی جایگزین میشود.
هدف اصلی این عمل، این است که درد را کاهش دهد، کمک کند دوباره زانو دامنه حرکتی طبیعی خود را داشته باشد و همچنین عملکرد طبیعیاش را بازیابد. این جراحی میتواند کیفیت زندگی شما را بهطور چشمگیری بهبود دهد، به ویژه زمانی که روشهای درمانی غیرجراحی مانند دارو یا فیزیوتراپی روی شما اثربخش نبودهاند و دوست دارید درمانی قطعی انجام دهید.
دکتر رامین ارژنگ، جراح و متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی زانو، با بهرهگیری از جدیدترین تکنیکهای جراحی و تجربه بالینی خود، این عمل را با دقت و ظرافت انجام میدهد تا بیمار با کمترین درد و عارضه، دوباره زندگی فعال خود را آغاز کند.
اگر قصد دارید در زمینه تعویض مفصل زانو مشاوره دریافت کنید، میتوانید اطلاعات خود را از طریق فرم زیر ارسال نمایید:
انواع روش های تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض مفصل زانو بسته به میزان آسیب مفصل و نیاز بیمار، روشهای مختلفی دارد. در ادامه، مهمترین روشها را معرفی میکنیم:
۱. تعویض کامل مفصل زانو (Total Knee Replacement)
در این روش، تمام سطوح مفصل شامل انتهای استخوان ران، بخش فوقانی استخوان ساق و در صورت نیاز سطح پشتی کشکک با قطعات مصنوعی جایگزین میشود. این نوع جراحی برای بیمارانی انجام میشود که تمام بخشهای مفصل آنها دچار فرسودگی و درد شدید شده است.
۲. تعویض جزئی مفصل زانو (Partial Knee Replacement)
گاهی تخریب مفصل فقط در یکی از بخشهای داخلی یا خارجی زانو اتفاق میافتد. در این حالت، فقط همان قسمت آسیبدیده با پروتز جایگزین میشود. یعنی در این روش جراح برش کوچکتری روی زانو ایجاد میکند؛ دوران نقاهت کمتر شده و فرد سریعتر به زندگی برمیگردد و همچنین بعد از عمل درد کمتری را تجربه خواهد کرد.
۳. تعویض مفصل زانو با روش کم تهاجمی (Minimally Invasive)
در روش کمتهاجمی که از روشهای جدیدتر محسوب میشود، جراح با ایجاد برشهای کوچک، باعث میشود آسیبی به بافتهای اطراف مفصل نرسد یا حداقل آسیب برسد. به همین دلیل، بیمار درد و ورم کمتری را تجربه کرده و زودتر به حرکت طبیعی باز خواهد گشت.
چه زمانی به تعویض مفصل زانو نیاز داریم؟
معمولاً زمانی که درد زانو مداوم شود و فعالیتهای روزمره مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله یا حتی خواب شبانه را مختل کند، باید به پزشک مراجعه کنید تا ببینید کیس انجام جراحی تعویض مفصل هستید یا خیر. البته قبل از هر چیز باید درمان های معمولتر مانند خوردن دارو، تزریقات داخل مفصلی مثل پی آر پی زانو یا ژل هیالورونیک و یا فیزیوتراپی را امتحان کرده باشید. اگر پزشک در زمان معاینه بفهمد که وضعیت شما حاد شده و روشهای گفته شده فایدهای ندارند، تعویض مفصل را پیشنهاد خواهد کرد.
از مهمترین نشانههای نیاز به جراحی میتوان به درد شدید حتی در حالت استراحت، سفتی و خشکی مفصل، تغییر شکل زانو و کاهش توانایی در خم و راست کردن پا اشاره کرد. اما باز هم با وجود این علائم، تصمیم نهایی برای انجام جراحی باید توسط جراح ارتوپد باتجربه گرفته شود زیرا شرایط هر بیمار متفاوت است و حتما باید با بررسی دقیق این تصمیم مهم گرفته شود.
افراد مناسب برای انجام این جراحی
تعویض مفصل زانو معمولاً برای بیمارانی مناسب است که تخریب غضروف و استخوان آنها به حدی پیشرفته است که سایر روشهای درمانی پاسخگو نیستند. این افراد معمولاً از درد مداوم، محدودیت حرکتی و کاهش کیفیت زندگی رنج میبرند.
کاندیدهای مناسب شامل بیماران مبتلا به آرتروز پیشرفته، روماتیسم مفصلی یا بدشکلی شدید زانو هستند. همچنین افرادی که به دلیل آسیب یا شکستگیهای مکرر دچار تخریب مفصل شدهاند نیز ممکن است به این جراحی نیاز داشته باشند.
توجه داشته باشید که سن بیمار معیار اصلی تصمیمگیری نیست؛ در واقع برای جراحان و ارتوپدان این موضوع بیشتر اهمیت دارد که فرد را ار در نجات دهند. امروزه با پیشرفت فناوری در ساخت پروتز و روشهای جراحی، افراد جوانتر نیز میتوانند در صورت نیاز از این عمل بهرهمند شوند، بدون اینکه مشکل و عارضهای برایشان ایجاد شود و از کار افتاده شوند.
رضایت از تعویض مفصل زانو
دلایل و اهداف تعویض مفصل زانو چیست؟
اصلیترین دلیل انجام این جراحی، کاهش درد و بازگرداندن عملکرد طبیعی مفصل زانو است. بیشتر بیماران مبتلا به آرتروز یا ساییدگی غضروف، به دلیل تماس مستقیم استخوانها با هم، دچار درد مزمن و التهاب شدید میشوند.
هدف از تعویض مفصل زانو، جایگزینی سطوح آسیبدیده با مفصل مصنوعی است تا مفصل بتواند بدون درد حرکت کند. از دیگر اهداف هم میتوان به بهبود دامنه حرکتی، اصلاح تغییر شکل زانو، افزایش ثبات و قدرت عضلات اطراف مفصل و بازگشت به فعالیتهای روزمره اشاره کرد. انجام این جراحی میتواند زندگی بیمار را از حالت درد و ناتوانی به تحرک و نشاط دوباره تغییر دهد.
بیشتر بخوانید: بهترین جراح زانو در تهران
مراحل جراحی تعویض مفصل زانو (به صورت خلاصه)
عمل تعویض مفصل زانو معمولاً بین یک تا دو ساعت طول میکشد و در چند مرحله انجام میشود.
در ابتدا، بیمار پس از انجام آزمایشها و بررسیهای لازم، برای جراحی آماده میشود. بیهوشی میتواند عمومی یا اسپاینال (کمری) باشد. سپس جراح با ایجاد برش در جلوی زانو، بخشهای تخریبشده استخوان و غضروف را با ابزارهای مخصوص برمیدارد.
در مرحله بعد، قطعات فلزی و پلاستیکی مصنوعی (پروتز) در جای مفصل طبیعی قرار گرفته و با چسب یا پیچ مخصوص در جای درست نصب و تثبیت میشوند. در پایان، زخم بسته میشود و بیمار پس از ریکاوری، به بخش منتقل میگردد.
معمولاً بیمار دو تا سه روز در بیمارستان بستری است و فیزیوتراپی از همان روزهای ابتدایی آغاز میشود. هدف از فیزیوتراپی، جلوگیری از خشکی مفصل و تقویت عضلات اطراف زانو است تا بیمار بتواند به تدریج بدون کمک راه برود. توصیه همیشگی دکتر ارژنگ به بیماران خود این است که “همواره فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو را جدی بگیرند چون به توانبخشی و بازیابی قدرت حرکت آنها کمک شایانی میکند”.
بیشتر بخوانید: اهمیت فیزیوتراپی بعد از جراحی زانو چیست؟
مزایا و معایب تعویض مفصل چیست؟
تعویض مفصل زانو یکی از مؤثرترین روشهای درمانی برای بازگرداندن عملکرد طبیعی زانو است اما شما باید بدانید که ممکن است این جراحی در کنار مزایایی که برای شما دارد معایب قابل کنترلی نیز داشته باشد:
مزایا
- کاهش چشمگیر درد و التهاب زانو
- افزایش دامنه حرکتی و توانایی انجام فعالیتهای روزمره
- اصلاح تغییر شکل زانو و بهبود وضعیت راه رفتن
- بهبود کیفیت زندگی و بازگشت به فعالیتهای اجتماعی
- دوام بالای مفصل مصنوعی و نتایج ماندگار
معایب
- نیاز به دوران نقاهت و فیزیوتراپی پس از عمل
- احتمال بروز عوارضی مانند عفونت یا لخته خون در برخی بیماران
- محدودیت در انجام حرکات یا ورزشهای سنگین
- امکان نیاز به جراحی مجدد در صورت فرسودگی مفصل مصنوعی پس از سالها
بیشتر بخوانید: هزینه جراحی زانو در تهران چقدر است؟
طول عمر مفصل مصنوعی زانو چقدر است؟
یکی از سؤالات رایج بیماران این است که مفصل مصنوعی تا چه مدت دوام دارد. خوشبختانه، امروزه پروتزهای زانو با استفاده از مواد بسیار مقاوم و طراحیهای پیشرفته ساخته میشوند که منجر به طول عمر بالای آنها خواهد شد.
به طور میانگین، طول عمر مفصل مصنوعی بین ۱۵ تا ۲۰ سال است و در بسیاری از بیماران که مراقبتهای درستی انجام دهند حتی بیشتر نیز دوام میآورد. عواملی مانند وزن بیمار، میزان فعالیت بدنی، دقت جراحی و کیفیت مراقبتهای پس از عمل بر طول عمر پروتز تأثیر مستقیم دارند. همچنین رعایت توصیههای پزشک، انجام فیزیوتراپی و اجتناب از حرکات سنگین هم میتواند عمر مفصل را به حداکثر برساند.
ماندگاری نتیجه جراحی تعویض مفصل چقدر است؟
نتیجه این جراحی معمولاً بسیار ماندگار و رضایتبخش است. بیماران پس از گذشت چند ماه از عمل، میتوانند بدون درد و با آزادی حرکت بیشتری فعالیت کنند.
در بیشتر موارد، اثرات مثبت جراحی برای سالها باقی میماند و بیمار به زندگی عادی خود بازمیگردد. البته مراقبتهای بعد از عمل مانند کنترل وزن، انجام حرکات نرمشی منظم و پرهیز از فشار زیاد روی زانو نقش مهمی در حفظ ماندگاری نتایج دارند.
با رعایت این نکات و پیگیری منظم با پزشک، میتوان انتظار داشت که مفصل جدید سالهای طولانی عملکردی طبیعی و بدون درد و مشکل داشته باشد.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو
تعویض مفصل زانو چه عوارض و ریسک هایی دارد؟
هرچند جراحی تعویض مفصل زانو در دستان جراحان باتجربه مانند دکتر رامین ارژنگ ایمن و موفقیتآمیز است اما ممکن است مانند هر عمل جراحی دیگری، خطرات محدودی نیز به همراه داشته باشد. در جدول زیر برخی از عوارض احتمالی این جراحی را توضیح دادهایم:
| نوع عارضه | توضیحات |
|---|---|
| عفونت محل جراحی | ممکن است در روزهای ابتدایی بعد از عمل اتفاق بیفتد و نیاز به آنتیبیوتیک یا درمان ویژه داشته باشد که باید تحت نظر پزشک انجام شوند. |
| لخته شدن خون (ترومبوز) | در برخی بیماران، لخته در رگهای پا ایجاد میشود که با تجویز دارو قابل پیشگیری است. |
| سفتی یا خشکی مفصل | در صورت عدم انجام تمرینهای فیزیوتراپی، ممکن است حرکت مفصل محدود شود. |
| شل شدن یا ساییدگی مفصل مصنوعی | معمولاً در طولانیمدت و پس از سالها استفاده ممکن است رخ دهد و گاهی نیاز به جراحی ترمیمی و مجدد دارد. |
| آسیب به اعصاب یا رگهای اطراف زانو | احتمال آن بسیار کم است و در جراحیهای دقیق و کنترلشده تقریباً نادر میباشد. |
بیشتر بخوانید: چگونه از عفونت محل جراحی پس از تعویض مفصل زانو پیشگیری کنیم؟
نقش جراح خوب در میزان موفقیت عمل
مهارت و تجربه جراح، مهمترین عامل در موفقیت جراحی تعویض مفصل زانو است. یک جراح خوب میداند چه مفصلی مناسب شرایط شماست، در جایگذاری صحیح پروتز دقت زیادی به خرج میدهد و اصول فنی جراحی را رعایت میکند که همه اینها بر نتیجه نهایی و طول عمر مفصل تأثیر خواهند داشت.
دکتر رامین ارژنگ، جراح و متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی زانو، با سالها تجربه در انجام جراحیهای تخصصی زانو، از روشهای بهروز و ابزارهای دقیق استفاده میکند تا هر بیمار به بهترین نتیجه ممکن برسد. توجه ویژه به شرایط بدنی، انتظارات بیمار و مراقبتهای پس از عمل، از ویژگیهای کلیدی در کار دکتر ارژنگ است که باعث میشود میزان موفقیت عمل بالا و احتمال بروز عوارض بسیار پایین باشد.
« نظرات کاربران درباره مراجعه به مطب دکتر ارژنگ »
سخن پایانی
در پایان باید بدانید که تعویض مفصل زانو یکی از مؤثرترین جراحیهای ارتوپدی برای بازگرداندن حرکت و زندگی بدون درد است. این عمل، در صورت انجام توسط جراح ماهر و با رعایت مراقبتهای پس از عمل، میتواند سالها ماندگار و رضایتبخش باشد.
اگر از درد و محدودیت حرکتی زانو رنج میبرید و درمانهای دیگر برایتان مؤثر نبوده است، مشاوره با دکتر رامین ارژنگ میتواند اولین گام برای بازگشت به تحرک، آرامش و زندگی فعال باشد.
از طریق لینک زیر برای رزرو نوبت مشاوره اقدام نمایید:
آدرس مطب : ونک – انتهای گاندی جنوبی – ابتدای وزرا – خیابان 32 – ساختمان یاس – واحد 202
