آرتروسکوپی یک روش کمتهاجم ولی پیشرفته برای درمان آسیب های مفصلی مخصوصا در زانو است. این روش با برشهای بسیار کوچک و استفاده از یک دوربین ظریف انجام میشود و پزشک میتواند با استفاده از این دوربین، داخل مفصل را با دقت مشاهده و درمان کند.
اگر نام آرتروسکوپی برایتان ناآشناست یا نگران مراحل انجام آن هستید، در این مقاله از سایت دکتر رامین ارژنگ به زبان ساده به شما توضیح میدهیم که آرتروسکوپی چیست. با ما همراه باشید.
آرتروسکوپی یعنی چه؟
آرتروسکوپی از دو کلمه “آرترو” به معنای مفصل و “سکوپی” به معنای دیدن یا مشاهده تشکیل شده است. این جراحی، یک روش تشخیصی و درمانی برای مشکلات مفاصل است که از دوربین های کوچک و ابزارهای مخصوص استفاده میکند و روی پوست برش هایی ایجاد میکند تا پزشک داخل مفصل را ببیند و بتواند برای درمان مشکلاتی که مفصل دارد، یک راه خوب پیشنهاد بدهد.
برای جراحی هایی که در گذشته انجام میشدند، پزشک مجبور بود برش های بزرگی روی پوست ایجاد کند اما آرتروسکوپی اینطور نیست. پزشک در این روش، فقط دو یا سه شکاف کوچک (حدود نیم سانتیمتر) روی پوست ایجاد میکند. به دلیل همین برش های کوچک هم دوره نقاهت کمتر است و هم بیمار درد زیادی نمیکشد.
مراحل جراحی آرتروسکوپی چیست؟
آرتروسکوپی معمولاً یک عمل سرپایی محسوب میشود؛ یعنی بیمار نیاز به بستری طولانیم دت ندارد. خود جراحی هم آنقدری طول نمیکشد و بیماران در همان روز مرخص میشوند. مراحل انجام آن به شرح زیر است:
۱. قبل از عمل:
- باید برخی آزمایش های عمومی را انجام دهید تا مشخص شود آماده این جراحی هستید یا خیر.
- پیش از عمل حتما باید به متخصص بیهوشی مراجعه کنید و مشاوره بگیرید.
- قبل از این جراحی هر غذایی را نمیتوانید بخورید و هر دارویی را نباید مصرف کنید.
۲. حین عمل:
- این معمولاً با بیحسی نخاعی یا بیهوشی عمومی انجام میشود. بنابراین در اتاق عمل اولین اتفاق همین است.
- پس از آن، روی پوست شما برش های کوچکی ایجاد میشود تا دوربین آرتروسکوپ و ابزار های جراحی بتوانند وارد پوست شما شوند.
- بعد از اینکه دوربین وارد مفصل شد، پزشک میتواند کل فضای مفصل را داخل مانیتور خود مشاهده کند و تشخیص دهد که کدام قسمت ها باید درمان شوند.
- بعد از تشخیص هم اقدامات درمانی روی مفصل صورت میگیرد (مثلاً مانند بخیه کردن مینیسک یا برداشتن بافت آسیب دیده)
۳. بعد از عمل:
- محل جراحی به طور کامل ضدعفونی و پانسمان میشود.
- سپس بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود تا به هوش بیاید و اگر امکان داشته باشد، همان روز هم ترخیص میشود.
نکته : مدت زمان انجام عمل آرتروسکوپی معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است اما باز هم ممکن است این زمان با توجه به نوع آسیب و اقدامات درمانی که انجام میشود، تغییر کند.
از چه سنی میتوان آرتروسکوپی زانو انجام داد؟
انتخاب سن مناسب برای انجام آرتروسکوپی زانو یک موضوع کاملاً وابسته به شرایط پزشکی و نوع آسیب است؛ یعنی محدود به یک رده سنی مشخص نیست. به عبارت دیگر، سن بیمار یک فاکتور ثانویه است و در واقعیت، این جراحی در یک طیف سنی وسیع میتواند انجام شود.
به طور خلاصه:
- حداقل سن: هنوز در این دوره از زمان به طور قطعی مشخص نشده است. آرتروسکوپی میتواند در نوجوانان و ورزشکاران جوان (مثلاً از سنین ۱۷ سال یا کمتر، در صورت لزوم) برای ترمیم آسیبهای حاد مانند پارگی رباط صلیبی (ACL) یا مینیسک انجام شود. اما نکته مهمی که باید در نظر گرفت مربوط به صفحات رشد آن نوجوانان است و همچنین تکنیک جراحی استفاده شده برای او.
- بزرگسالان و میانسالان: این رده سنی، متداولترین گروه برای آرتروسکوپی هستند که برای دلایلی متفاوتی از جمله درمان پارگیهای مینیسک، مشکلات غضروفی و تشخیص دردهای زانو که نامشخص هستند، این جراحی سبک را انجام میدهند.
- سالمندان: در افراد مسن، در صورتی که سلامت عمومی اجازه دهد، میتوان برای رفع مشکلات مکانیکی حاد (مانند برداشتن قطعات شل شده یا درمان عفونت مفصل) از آرتروسکوپی استفاده کرد. اما برای آرتروز پیشرفته (ساییدگی شدید)، معمولاً توصیه میشود و جراحی تعویض مفصل کارآمدتر است.
تصمیم نهایی برای انجام آرتروسکوپی، پس از بررسی دقیق عکسها و نتایج معاینه، صرفاً توسط جراح متخصص ارتوپد و بر اساس شدت درد، میزان اختلال در فعالیتهای روزمره و عدم پاسخ به درمانهای غیرجراحی (مانند فیزیوتراپی و دارو) اتخاذ میگردد.
آرتروسکوپی بهتر است یا جراحی باز و قدیمی؟
آرتروسکوپی با توجه به مزایایی که دارد از جراحی باز بهتر است اما باز هم باید دید که نظر پزشک شما چیست. مزایای آن شامل:
- درد کمتر پس از عمل
- ایجاد برشهای بسیار کوچک روی پوست
- احتمال عفونت کمتر
- نیاز کمتر به داروهای مسکن
- بهبودی سریع تر و بازگشت سریع تر به فعالیتهای روزمره
- جای زخم کمتر
این روش ممکن است برای برخی بیماران خوب باشد و برای برخی دیگر نیز جوابگوی مشکلات مفصلیشان نباشد. همانطور که گفتیم این پزشک است که با بررسی وضعیت بیمار تشخیص میدهد که این روش برای او مناسب است یا خیر.
مزایا و معایب آرتروسکوپی چیست؟
در جدول زیر قرار است شما را با مزایا و معایب این روش سبک و ساده آشنا کنیم تا تمام جوانب را در نظر بگیرید و بعد اقدام به عمل کنید:
| مزایا | معایب |
|---|---|
| کمتهاجمی بودن (برشهای کوچکتر نسبت به جراحی باز) | محدودیت در درمان بعضی بیماریها مثل آرتروز شدید |
| درد و التهاب کمتر بعد از عمل | احتمال بروز عوارض (عفونت، لخته خون، آسیب عصبی یا عروقی) |
| بهبود و بازگشت سریعتر به فعالیت روزمره | هزینه نسبتاً بالا در برخی موارد |
| کاهش خطر عفونت و خونریزی | نیاز به بیهوشی یا بیحسی |
| جای زخم کوچکتر و ظاهر بهتر پوست | امکان نیاز به جراحی مجدد در صورت ناکافی بودن درمان |
| امکان مشاهده مستقیم داخل مفصل و درمان همزمان | احتمال سفتی یا درد مداوم در بعضی بیماران |
بیشتر بخوانید: آرتروسکوپی زانو چگونه انجام میشود؟
چرا به آرتروسکوپی نیاز دارم؟
اگر دچار درد مزمن، تورم، محدودیت حرکت یا صدای غیرطبیعی در مفصلها (به ویژه زانو) هستید و روشهایی مثل دارو، فیزیوتراپی یا تزریق داخل مفصل برایتان مؤثر نبودهاند، آرتروسکوپی میتواند راه حل مناسبی باشد. این روش به پزشک اجازه میدهد تا بدون نیاز به برشهای بزرگ، داخل مفصل را با دوربین مشاهده کرده و مشکل را دقیق تشخیص دهد و حتی همزمان آن را درمان کند.
آرتروسکوپی چه عوارضی دارد؟
اگرچه آرتروسکوپی یکی از ایمنترین روشهای جراحی مفاصل است، اما مانند هر عمل دیگری، ممکن است عوارضی نیز داشته باشد:
- عفونت محل جراحی
- تورم یا خشکی مفصل
- احساس بیحسی موقت اطراف زانو
- لخته شدن خون در پا (این مورد خیلی کم پیش میآید)
البته حقیقتا جای نگرانی نیست؛ زیرا اگر شما خوب به توصیه های پزشک خود عمل کنید و مراقبت های لازم را انجام دهید، با عارضه خاصی مواجه نخواهید شد.
پس از آرتروسکوپی زانو چه باید بکنیم؟
این کارها کمک میکند تا شما سریعتر بنتوانید به فعالیت های روزمره و کار خود برگردید:
- استراحت در روزهای ابتدایی اما نه به طور مطلق
- استفاده از عصا یا واکر برای جلوگیری از ایجاد فشار روی مفصل
- بالا نگه داشتن پا برای کاهش ورم
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک
- انجام تمرینات فیزیوتراپی (طبق نظر پزشک)
- پیگیریهای منظم برای اطلاع از روند بهبودی
سوالات متداول درباره آرتروسکوپی
1. آیا آرتروسکوپی درد دارد؟
در حین عمل، بیمار تحت بیحسی یا بیهوشی قرار میگیرد و دردی احساس نمیکند. بعد از عمل، ممکن است کمی درد یا ناراحتی داشته باشد که اگر مسکن استفاده کند بهتر میشود. میزان درد کمتر از جراحیهای باز خواهد بود.
2. دوره نقاهت آرتروسکوپی چقدر است؟
بسته به نوع مشکل و شدتی که دارد، معمولاً بین ۲ تا ۶ هفته زمان لازم است تا بیمار به فعالیتهای روزمره بازگردد. البته ورزشکاران یا افراد با فعالیتهای سنگین ممکن است دوره بهبودی طولانیتری نیاز داشته باشند.
3. چه زمانی میتوان راه رفت یا رانندگی کرد؟
اغلب بیماران میتوانند یک تا دو روز بعد از عمل با کمک عصا راه بروند. برای رانندگی، معمولاً یک هفته تا ۱۰ روز صبر لازم است، البته به تشخیص پزشک بستگی دارد.
4. آیا آرتروسکوپی یک درمان قطعی است؟
آرتروسکوپی در بسیاری از موارد، درمان قطعی و مؤثری است، بهویژه برای آسیبهایی مانند پارگی مینیسک یا رباطها. اما در مواردی مانند آرتروز پیشرفته، ممکن است صرفاً علائم را کاهش دهد، نه اینکه مشکل را بهطور کامل برطرف کند.
5. هزینه آرتروسکوپی زانو چقدر است؟
هزینه آرتروسکوپی بسته به نوع بیمه، بیمارستان، تخصص جراح و میزان پیچیدگی عمل متفاوت است. برای اطلاع دقیق، بهتر است به مطب دکتر رامین ارژنگ مراجعه کرده و پس از معاینه، هزینه دقیق را بدانید.
برای رزرو نوبت حضوری و مشاوره آنلاین از طریق سایت ما اقدام کنید یا با شماره های مندرج در سایت تماس بگیرید.
